Otwarcie Tarasów na Górze Karmel
Muzyka: kompozytorzy i wykonawcy
OTWARCIE TARASÓW NA GÓRZE KARMEL
Świątynia Baba na Górze Karmel, Hajfa, Izrael
Jest zmierzch 22 maja 2001 roku. Ponad 4 500 osób, w tym około 3 300 bahaitów reprezentujących ponad 200 krajów i terytoriów Ziemi, zgromadziło się u podnóża Góry Karmel, w Hajfie, w Izraelu. Są tutaj by uczestniczyć w otwarciu Tarasów Mauzoleum Baba, projektu rozpoczętego dziesięć lat temu, który odmienił starożytne, surowe oblicze góry w 19 majestatycznych ogrodów schodzących kaskadą w dół całym zboczem góry.
Wiara Baha’i, założona w 1844 roku, jest najmłodszą spośród monoteistycznych religii świata. Jej założyciel, Baha’u'llah, spędził ostatnie lata Swego życia na Ziemi Świętej jako więzień Imperium Osmańskiego, a administracyjne oraz duchowe centrum Wiary zostało ustanowione w bliźniaczych miastach Akki i Hajfy współczesnego Izraela. Bahaici stworzyli światowej klasy ogrody by upiększyć Mauzoleum Baba, drugie najświętsze miejsce ich Wiary. Ogrody te stanowią dla tysięcy zwiedzających przestrzeń na kontemplację, w której uporządkowane kwiatostany, fontanny oraz płynąca woda podkreślają naturalne rozmiary drzew i krzewów. Są oazą spokoju w sercu głośnego, portowego miasta. Począwszy od oficjalnego otwarcia 22-23 maja, ogrody będą otwarte dla zwiedzających codziennie i bezpłatnie.
By upamiętnić otwarcie Tarasów, norweski kompozytor Lasse Thoresen skomponował oratorium, a Tolib Sahidi z Tadżykistanu - symfonię. Izraelska Północna Orkiestra Symfoniczna z Hajfy, pod batutą Stanleya Sperbera, będzie akompaniować uznanym solistom instrumentalnym, jak i śpiewakom z Kanady, Austrii oraz Stanów Zjednoczonych, z towarzyszeniem Państwowego Chóru Transylwanii z Cluj, w Rumunii. Oryginalne dzieła orkiestrale uświetnią spektakularną, inauguracyjną iluminację Tarasów, budując światło na świetle jak sznur pereł wokół oświetlonego Mauzoleum.
Wieczorne wydarzenia będą transmitowane przez telewizję drogą satelitarną.
TARASY ŚWIĄTYNI BABA
Tarasy - ogrody bahaickie - Góra Karmel - Hajfa
Uroczyste otwarcie dziewiętnastu wspaniałych ogrodów tarasowych, które rozciągają się od podstawy do szczytu Góry Karmel w Hajfie w Izraelu, odbędzie się wieczorem 22 maja 2001 roku - w 158 rocznicę zadeklarowania przez Baba swojej misji. Bab, pierwszy z dwu Założycieli Wiary Baha’i, jest pochowany w Mauzoleum o złotej kopule, umiejscowionym w sercu Tarasów na „górze Pana”.
Dla bahaitów na całym świecie wydarzenie to wyznacza punkt kulminacyjny w procesie rozwoju w ich Światowego Centrum, który rozpoczął się ponad stulecie temu. W 1891 roku podczas panowania osmańskiego Baha’u'llah wskazał Swemu synowi ‘Abdu’l-Baha miejsce stałego miejsca spoczynku dla szczątków Baba, Swego Poprzednika, który zginął śmiercią męczeńską. ‘Abdu’l-Baha wzniósł skromne mauzoleum i pochował tam w 1909 roku szczątki Baba w bardzo trudnych okolicznościach.
Późniejszy wzrost i rozwój otaczających ogrodów odzwierciedlał ewolucję i ekspansję wspólnoty bahaickiej. Planowanie było systematyczne, wyfazowane i strategiczne. Podobnie, jak pielęgnowano i dbano o ogrody, tak i światowa wspólnota wyłoniła się pod kierującą ręką wyznaczonego następcy ‘Abdu’l-Bahy, Shoghi Effendiego. Górna struktura o złotej kopule, dzięki której Świątynia stała się najlepiej znanym punktem charakterystycznym Hajfy, została ukończona w 1953 roku pod jego nadzorem. Jej ukończenie nadało duchowego impetu wspólnocie bahaickiej do rozpowszechniania Sprawy Baha’u'llaha w nowych krajach i na nowych obszarach, wyrastającej z trwale ustanowionego centrum.
Dziewięć podstawowych tarasów poniżej Świątyni zbudowano również we wczesnych latach 50. W kolejnych latach kupowano okoliczne działki, aż zdobyto cały konieczny teren na własność. Rozprzestrzeniając się poza bezpośrednie otoczenie Świątyni ogrody przekształciły jałowy stok góry w sanktuarium przyrody w środku rozbudowującego się miasta Hajfy. Podobnie, jak tysiące wspólnot w miastach, miasteczkach i wsiach na całym świecie ogrody przedstawiają wizję ufności w przyszłość.
Decyzja podjęta w 1987 roku, by ukończyć ogrody i budynki administracyjne zelektryzowała miliony bahaitów, ustanowionych już wtedy w ponad 150 krajach. W 1990 roku rozpoczęła się ostatnia faza rozwoju z budową 19 tarasów zaprojektowanych przez kanadyjskiego architekta Fariborza Sahbę, który był również kierownikiem budowy dla całego kompleksu.
Wobec ponownych prześladowań bahaitów w Iranie w tym czasie światowa wspólnota zebrała konieczne zasoby finansowe i ludzkie i górę została przekształcona. Obecnie Tarasy rozciągają się na kilometr ku szczytowi góry sięgając wysokości 225 metrów a ich teren obejmuje górę od 60 metrów do 400 metrów. Chcąc stworzyć nieprzerwany ciąg dla pieszych skonstruowano dwa mosty nad poprzecznymi ulicami.
Ogrody tarasowe potęgują duchowe znaczenie Mauzoleum Baba, Który przepowiedział nadejście Baha’u'llaha i Którego życie i śmierć wyznaczyły początek okresu nowoczesnego. „Tarasy zostały zaprojektowane w ten sposób, by stworzyć należyte otoczenie i podejście do Mauzoleum Baba” wyjaśnia Pan Sahba. „Świątynia wyobraża cenny klejnot, którego oprawę stanowią Tarasy, podobnie jak złoty pierścień dla cennego diamentu”.
Zaprojektowane w kształcie dziewięciu koncentrycznych okręgów Tarasy wydają się promieniować z Mauzoleum, a ich wszystkie linie i zaokrąglenia kierują uwagę na budynek znajdujący się w ich sercu. Harmonia, symetria i porządek są ważnymi zasadami estetycznymi, od których ogrody przyjmują swój kształt, jako wyraz słów ‘Abdu’l-Bahy: „To naturalne dla serca i ducha, by czerpały przyjemność i radość ze wszystkich rzeczy, które wykazują symetrię, harmonię i doskonałość”.
Chcąc osiągnąć symetrię dużą część góry dosłownie przesunięto, kiedy wykopano tysiące metrów sześciennych skał i przemieszczono je, by wyrównać kontury stoku. Ponad 10 000 metrów sześciennych ziemi usunięto tylko z jedenastego i dwunastego tarasu. U stóp Tarasów, jako część prac restauracyjnych Kolonii Niemieckich Templariuszy władze miasta przesunęły część Alei Ben Guriona o 1.86 metra i połączyły ją z początkiem centralnych schodów na Tarasy.
Najtrudniejszą i najbardziej ryzykowną fazą prac przy Tarasach było obniżenie Alei Hatzionut - jednej z najruchliwszych magistrali Hajfy - by przeprowadzić nad ulicą szeroki most dla pieszych. Most sam jest ogrodem, a jego konstrukcja umożliwia odwiedzającym swobodne przejście przez całą długość ogrodów. Dokonano tego w nadzwyczajny sposób, bez przerywania przepływu ruchu ulicznego. Przy jednym końcu budynek o powierzchni 2000 m kwadratowych wraz z centrum dla odwiedzających został wbudowany w górę poniżej poziomu tarasu.
Przez całą długość Tarasów zachowano wrażenie ciągłości, a hałas miejski jest wyciszony dzięki łagodnemu szmerowi wody, która strumyczkami spływa w dół po bokach schodów i poprzez system fontann. Kamień z Sajur i Jatt, którego użyto do budowy Tarasów, został wybrany, by odzwierciedlać starożytne dziedzictwo Ziemi Świętej. Został wydobyty w Izraelu i poddany obróbce w Nazarecie. Trzy pokolenia rodziny, która jest właścicielem fabryki, w której przygotowywano kamień z Sajur, pracowały nad projektami bahaickimi od czasu pierwszych prac przy Świątyni. Balustrady i niektóre fontanny zostały wyrzeźbione we Włoszech. Centralną część każdego tarasu wybrukowano kamieniami z unikatowymi ręcznie rzeźbionymi motywami i różnymi wzorami, które przydają wyjątkowości całemu harmonijnemu projektowi. Plac wejściowy przy Alei Ben Guriona również się wyróżnia dzięki swym marmurowym kaskadom, strumyczkom i wyjątkowej fontannie w kształcie gwiazdy w sercu szesnastu kryształowych zbiorników z wodą w kształcie diamentów, które tworzą dwa poziomy szklanych powierzchni.
Tarasy są nie tylko bogate w piękno, lecz także bogate w symbolikę. Dziewiętnaście Tarasów reprezentuje Baba i Jego pierwszych osiemnastu wyznawców. Bogate oświetlenie Tarasów i Mauzoleum wyraźnie kontrastują z warunkami, w których Bab był więziony w odległej twierdzy w północnym Iranie, gdzie odmówiono mu jednej świecy, przy której mógłby widzieć w nocy. Nawet niektóre rośliny są głęboko symboliczne dla bahaitów. Na dziewiątym tarasie, tuż poniżej Świątyni, rosną dwa młode drzewka pomarańczowe, które wyrosły z nasion drzewa pomarańczowego rosnącego na dziedzińcu domu Baba w Szirazie w Iranie, zanim został zniszczony przez islamskie władze rewolucyjne w tym kraju.
Architekt projektując ogrody, by przydać piękna Świątyni, przekazać część bogactwa jej historii i oddać symbolikę jej istotnych prawd duchowych, zwraca również uwagę na ekologie tej okolicy.
Każdy taras ma trzy części ogrodowe. Część środkowa jest ogrodem typu francuskiego z trawą gatunku Zoysia, całorocznymi rabatami kwiatowymi, żywopłotami z santoliny, durantami i starannie przyciętymi drzewami.
Tarasy - ogrody bahaickie - Góra Karmel - Hajfa
Część boczna jest mniej formalna z kwitnącymi drzewami i wiecznie zielonymi krzewami charakterystycznymi dla Środkowego wschodu, włącznie z dobrze znoszącymi suszę i mało wymagającymi sukulentami, oleandrami, rozmarynem, oliwkami, dżakarandami, koralami i plumeriami. Kwiaty dzikie i cebulowe obficie kwitną od grudnia do kwietnia, zaś kwitnące drzewa i krzewy kwitną wiosną i latem.
Trzeciej części pozostawiono swobodę, by rozwinęła się w naturalne zarośla tworzące korytarze, którymi mogą przechodzić zwierzęta.
Miejscowe zwierzęta takie, jak mangusty, jeże, żółwie lądowe i gady wróciły do korytarzy stworzonych na brzegach Tarasów. Miejscowe ptaki, włącznie z niebieskimi zimorodkami, krukami, ziębami, przepiórkami, dudkami, jastrzębiami, sowami, turkawkami, słowikami, sójkami również się tam zagnieździły. Sprowadzono pożyteczne ptaki i insekty, jak modliszki i pająki, które pożerają inne insekty, by stworzyć naturalną barierę dla szkodników i zmniejszyć zastosowanie pestycydów.
Dla pielęgnacji ogrodów połączono starożytne i nowoczesne praktyki ogrodnicze, od użycia nawozu naturalnego i kompostowania po skomputerowany system irygacyjny. System nawadniania Tarasów, który kładzie duży nacisk na oszczędność wody , jest przykładem połączenia starego i nowego. Urządzenia skrapiające, natryskujące, nawadniające kroplami są dostosowane do zapotrzebowania na wodę różnych roślin, woda w fontannach jest recyklowana, zaś takie działania, jak nawożenie, przycinanie wczesnym latem na czas suszy i podziemne nawadnianie kropelkowe ograniczają parowanie wody. Na bardziej stromych stokach, o nachyleniu od 30 do 60 stopni roślinność odporna na suszę, jak bluszcz, jałowiec i cyprysowate ograniczają erozję podczas deszczów i utrzymują geometrię stoku przy niewielkich zabiegach pielęgnacyjnych.
Tarasy - ogrody bahaickie - Góra Karmel - Hajfa
Przekształcenie Góry Karmel wyznacza punkt kulminacyjny w jej długiej historii, kiedy to była świadkiem obecności proroków i tych, którzy oczekiwali powrotu proroków. Kolonia Niemieckich Templariuszy u stóp góry z dziewiętnastego wieku jest dowodem istnienia jednej z takich grup. Pierwsza faza restauracji Kolonii od portu w Hajfie po wejście na plac przy pierwszym tarasie została ukończona przez władze miejskie Hajfy. Te projekty tworzą razem jeden z najdłuższych i najciekawszych układów urbanistycznych w rejonie Morzą Śródziemnego. Gdy zostanie zakończony, urzeczywistni się wizja ‘Abdu’l-Bahy, że „osoba stojąca na szczycie Góry Karmel będzie spoglądać na najbardziej podniosły i majestatyczny obraz na całym świecie”.
Podczas, gdy ogrody przy Światowym Centrum Bahaickim maja dla bahaitów wielkie znaczenie religijne, możliwe jest, że coraz bardziej będą stawać się ośrodkiem zainteresowania innych osób odwiedzających Izrael. Wraz z otwarciem Tarasów oczekuje się, że napływ takich gości w istotny sposób się zwiększy i przysporzy miejscowej gospodarce dochodów z usług turystycznych i handlu. Świątynia o złotej kopule w Hajfie jest jednym z sześciu czy siedmiu najczęściej odwiedzanych miejsc w Izraelu i z pewnością stanie się jeszcze bardziej popularnym celem odwiedzin dla gości i pielgrzymów wszystkich wyznań.
Budynki administracyjne Wiary, które również właśnie zostały ukończone, harmonizują z racjonalnymi i duchowymi celami i z ogólnym stylem centrum. Budynki zostały zaprojektowane przez kanadyjskiego architekta Hosseina Amanata. Ich obecność na stoku góry świadczy o trwałości Bahaickiego Centrum Światowego i o przekonaniu Wiary do odnowy cywilizacji. Wraz z Tarasami informują o pełnym ustanowieniu tego najnowszego na świecie centrum religijnego.
Fakty i Liczby
19 Tarasów rozciąga się na 1 kilometr w górę Karmelu, najszersze miejsca mają 400 m.
Część Alei Ben Guriona została przemieszczona przez władze miejskie Hajfy o 1,86 m, by połączyć ją z Tarasami.
Mosty jedności
Aleja Hatzionut została obniżona o 5 m w niektórych punktach, by zbudować nad ulicą przejścia dla pieszych.
150 ton stalowych umocnień i 1000 metrów sześciennych betonu użyto na budowę mostów dla pieszych.
Most nad ulicą `Abbas został zdemontowany w ciągu jednej nocy i struktura nowego mostu została położona na jego miejsce.
Dwa tunele dla pieszych zostały zbudowane pod Aleją Hatzionut i ulicą Yefe Nof, by stworzyć bezpieczne skrzyżowanie dla pieszych.
Flora i fauna
Centralna część każdego tarasu została zasadzona trawą Zoysia, całorocznymi rabatami kwiatowymi, żywopłotami z santoliny i duranty, krzewami i starannie przyciętymi drzewami.
Na częściach bocznych każdego tarasu rosną odporne na suszę, mało wymagające sukulenty, oleandry, rozmaryn, oliwki, dżakarandy i plumerie.
Trzeciej części pozostawiono swobodę, by rozwinęła się w naturalne zarośla tworzące korytarze, którymi mogą przechodzić zwierzęta.
Odporna na suszę roślinność, jak bluszcz, jałowiec i cyprysowate, została zasadzona na bardziej stromych zboczach.
Ptaki, jak niebieskie zimorodki, kruki, zięby, przepiórki, dudki, jastrzębie, sowy, turkawki, słowiki, sójki oraz zwierzęta takie, jak langusty, jeże, żółwie lądowe i gady mieszkają wokół Tarasów.
Pielęgnacja ogrodu
Ok. 70 pracowników ze wszystkich kultur i religii oraz 30 woluntariuszy bahaickich z ok. 12 krajów stanowi personel ogrodniczy Bahaickiego Centrum Światowego.
Do pielęgnacji ogrodów zastosowano połączone starożytne i nowoczesne praktyki ogrodnicze, jak nawożenie i kompostowanie po skomputeryzowane systemy nawadniające.
Stosuje się naturalną ochronę przed szkodnikami dzięki wprowadzeniu pożytecznych ptaków i owadów.
Woda
Urządzenia zraszające, natryskujące i system nawadniania kropelkowego zapewniają zaopatrzenie w wodę różnym roślinom.
Woda w fontannach pochodzi z obiegu zamkniętego i jest filtrowana.
System rur melioracyjnych odprowadza nadmiar wody deszczowej i zapobiega podtapianiu.
W pełni zautomatyzowane, o obniżonym ciśnieniu urządzenia zapobiegają cofaniu się wody we wszystkich liniach nawadniających, pozwalają na użycie wody opadowej w systemie nawadniającym oraz na efektywne nawożenie.
Praktyki pozwalające na ograniczone zużycie wody, jak nawożenie, przycinanie na okres suszy wczesnym latem i podziemne nawadnianie kropelkowe ograniczają parowanie.
Oratorium oparte na Tablicy Karmelu Baha’u'llaha
Świątynia Baba na Górze Karmel, Hajfa, Izrael
Kiedy w 1998 roku Światowe Centrum Wiary Baha’i zamówiło u norweskiego kompozytora Lasse Thoresena muzykę na oficjalne otwarcie Tarasów Mauzoleum Bab’a na Górze Karmel w Hajfie, w Izraelu, w maju 2001 roku, było to wezwanie do stworzenia utworu muzycznego odpowiadającego podniosłości, pięknu, radości i dramatowi wielkiego wydarzenia - koncentrując się na cierpieniu i zwycięstwie Proroka Bożego; utworu, który jednocześnie byłby pełny, melodyjny i przystępny dla publiczności.
Poszukując inspiracji w świętych pismach Wiary Baha’i Thoresen sięgnął po Tablicę Karmelu, napisaną przez Baha’u'llah’a w 1890 roku podczas jednego z Jego pobytów na tej świętej górze. Bahaici widzą w tej Tablicy kartę ustanawiającą duchowe i administracyjne centrum. Napisana w formie dialogu między Bogiem a górą, Tablica pozwala się interpretować jako oratorium, dzieło muzyczne oparte na świętym temacie ze śpiewakami przedstawiającymi różne postacie.
Tekst uosabia Górę Karmel jako postać kobiecą pragnącą ponownie połączyć się ze swym Panem. Bóg poprzez Swego Proroka przedstawia postać męską, pociesza ją i zapowiada ustanowienie Swej Siedziby na górze, centrum, z którego będą płynęły na świat siły duchowe. Zwraca się do góry w mocnych i poetyckich słowach mówiąc: „Wołaj do Syjonu, o Karmelu i zapowiadaj radosną nowinę: nadszedł Ten, Który był ukryty przed oczami śmiertelnych!” Karmel przedstawia nie tylko górę w znaczeniu fizycznym, lecz również odnowę stosunku człowieka do Boga. Głosy solistów odtwarzają ten dialog, podczas gdy partie solowe splatają się z pasażami chóralnymi, fanfarami i interludiami orkiestrowymi.
Świątynia Baba na Górze Karmel, Hajfa, Izrael
O Mauzoleum Baba, miejscu spoczynku Proroka - Zwiastuna Wiary Baha’i, i centrum ogrodów tarasowych na Górze Karmel, mówi się jako o „boskim Kaaba, wokół którego krążyli w uwielbieniu wyróżnieni przez Boga, czyści w sercu i zastępy najwyższych aniołów.” Tablica oznajmia: „Bóg wkrótce ześle na ciebie Swą Arkę,” nawiązując do ustanowienia w pobliżu Mauzoleum Siedziby Powszechnego Domu Sprawiedliwości, najwyższego ciała administracyjnego Wiary Baha’i. Partytura została napisana na trzy głosy solowe - sopran, tenor i baryton, solo na skrzypcach, orkiestrę symfoniczną i 80-osobowy chór. Nieprzerwana całość trwa ponad trzydzieści minut i ma pięć wyraźnych części, które odpowiadają pięciu głównym częściom Tablicy. Czwarta, kulminacyjna część utworu, towarzyszy stopniowemu rozświetlaniu Tarasów i Mauzoleum Baba.
O KRÓLOWO KARMELU!
Utwór symfoniczny w trzech częściach
Ten utwór symfoniczny Tolib Shahidiego, kompozytora z Tadżykistanu, został zamówiony przez Powszechny Dom Sprawiedliwości w 1998 roku na Otwarcie Tarasów Mauzoleum Baba w maju 2001 roku.
Jest oparty na eulogii napisanej przez Shoghi Effendiego do „Królowej Karmelu” - Świątyni Bab’a - która zaczyna się słowami „Tobie, królowo Karmelu, niech będą najczystsze, najczulsze pozdrowienia, najjaśniejsze, najłaskawsze błogosławieństwa!”
Kompozycja składa się z trzech części. W pierwszej głos dziecka recytuje tekst na nieco orientalnym, lirycznym tle tworzonym przez dźwięk przypominający cymbały.
Druga część, zatytułowana „O Królowo Karmelu!” zaczyna się fanfarą trąb i kotłów. Solo tenorowe śpiewa tekst wyrażający pokorę. Melancholijny orientalny temat części środkowej, wykonywany w stylu przypominającym muzykę ludową Iranu i Tadżykistanu, stopniowo staje się bohaterski i radosny.
Nastrój otwierający trzecią część „Błogosławiony, niezmiernie Błogosławiony”, jest łagodny i tragiczny. Rozpoczyna sopran, do którego później dołącza tenor. Pod koniec ton rozjaśnia się i wyraża nadzieję.
W całym utworze momenty smutku i tragedii osładza podniosła wizja Królowej Karmelu otoczonej pięknymi kwiatami i ogrodami. To połączenie sugeruje zarówno klęskę jak i zwycięstwo, które są tak charakterystyczne dla misji Baba. Czas trwania całej kompozycji wynosi około 15 minut.
Muzyka: Kompozytorzy i Wykonawcy
LASSE THORESEN - kompozytor
Lasse Thoresen
Lasse Thoresen (ur. w 1949 r.) jest profesorem kompozycji Norweskiej Państwowej Akademii Muzycznej, gdzie od 1975 roku wykłada kompozycję, elektrofonię i sonologię. Dyplom ukończenia studiów kompozycji otrzymał w 1972 roku w Konserwatorium Muzycznym w Oslo, gdzie studiował pod kierownictwem Finna Mortensena. Następnie studiował elektorfonię i kompozycję u Wernera Kaegi w Instytucie Sonologii w Utrechcie w Holandii. W latach od 1988 do 2000 Thoresen zajmował główną katedrę kompozycji Norweskiej Akademii Muzycznej w Oslo.
Wiele jego dzieł zdobyło szerokie uznanie, takie jak Ogród, napisany na otwarcie audytorium muzyki kameralnej przy Sali Koncertowej w Oslo; Rettferdighetens Sol („Słońce Sprawiedliwości”), utwór zamówiony przez Orkiestrę Filharmonii w Bergen; Koncert na skrzypce i Ukazanie się, zamówione przez Filharmonię w Oslo; i Ptak serca, napisany dla Tria w Oslo. Thoresen otrzymał wiele ważnych nagród: nagrodę Dzieło Roku Norweskiego Towarzystwa Kompozytorów za Stacje wewnętrznego dialogu na fortepian (1981 r.), Nagrodę Krytyków za Qudrat („Potęga”), dzieło na syntetyzer i perkusję; nagrodę Lindemana za pracę kompozytorską (1987) oraz nagrodę Spellemanna (Spellemannsprisen) - norweski odpowiednik nagrody Grammy - za płytę The Sonic Mind, koncert na skrzypce i wiolonczelę nagraną przez Filharmonię w Oslo (1998).
Pod wpływem norweskiej muzyki ludowej, francuskiej muzyki spektralnej i tonalnego systemu „Just Intonation” Harry’ego Partcha, Thoresen pracuje nad mikrotonalnością od 1985 roku. Jako pierwszy kompozytor norweski, włączył nietemperowane interwały muzyki ludowej do muzyki artystycznej. Jego dzieło AbUno z 1992 roku, wyróżnione nagrodą Dzieła Roku w 1993 roku, wykazuje wpływ muzyki spektralnej.
Mówi on, że jego oddanie dla Wiary Baha’i motywowało go do tego, by wypowiadać się przez muzykę. Według jego własnych słów: „Muzyka nie jest tylko muzyką … Nie powinna być jedynie ekspozycją potencjału dźwięku, powinna użyć tego potencjału, by dąć wyraz ludzkiej kondycji”.
TOLIB SHAHIDI - kompozytor
Tolib Shahidi, urodzony w Duszanbe, w Tadżykistanie w 1946 roku, rozpoczął swą muzyczną karierę w wieku czternastu lat i ukończył kolegium muzyczne w Duszanbe w 1965 roku, w klasie kompozycji Uri Ter-Osipowa. W tym samym roku wstąpił do Moskiewskiego Konserwatorium Państwowego. Podczas jego lat studenckich, dyrygenci tacy, jak Michaił Terion i Maksim Szostakowicz wykonywali swe kompozycje instrumentalne i orkiestralne. Ukończył konserwatorium w 1972 roku w klasie Arama Chaczaturiana, który na zdjęciu Shahidi’ego napisał: „Tolib, twój czas jest cenny”. Od tego czasu te słowa stały się fundamentalnym wierzeniem kompozytora, zarówno w życiu jak i w jego twórczej pracy.
Ze swą znajomością orkiestracji i różnych stylów muzycznych, Shahidi skomponował innowacyjne i potężne dzieła, w których starał się stworzyć syntezę Wschodu i Zachodu. Jego kompozycje dla teatru i filmu czerpały inspirację ze sztuk takich autorów, jak Sofokles i Shakespeare. Napisał również opery, balety, symfonie i kompozycje instrumentalne, łącząc najlepsze europejskie i azjatyckie tradycje muzyczne.
Jako współczesny artysta, którego światopogląd wykracza poza granice narodowe, Shahidi regularnie uczestniczy w międzynarodowych festiwalach współczesnej światowej muzyki w wielu różnych krajach. Tolib Shahidi wygrał Międzynarodowy Konkurs Muzyki Współczesnej w Stanach Zjednoczonych w 1987 roku i zdobył Narodową Nagrodę Rudaki w Tadżykistanie w 1993 roku. Obecnie pracuje nad dziełem zamówionym przez słynnego wiolonczelistę Yo Yo Ma, dyrektora „The Silk Road Project” („Projektu Jedwabnego Szlaku”).
STANLEY SPERBER - dyrygent
Stanley Sperber, dyrektor muzyczny i pierwszy dyrygent Orkiestry Symfonicznej w Hajfie w latach 1985 - 2000, jest teraz jej dyrygentem laureatem.
Sperber ukończył muzykologię na Uniwersytecie Columbia i dyrygenturę w Julliard School of Music. W Nowym Jorku założył Zamir Chorale i zadebiutował w 1973 roku w Orkiestrze Filharmonii w Izraelu, rok po przyjeździe do Izraela. Służył jako dyrektor muzyczny w Holon Chamber Orchestra i w Chórze Filharmonii w Tel Avivie oraz jako dyrektor muzyczny i pierwszy dyrygent w Rinat National Choir. Dyrygował również dziełem „Sweeney Todd” Sondheima w New Israeli Opera.
Sperber odbył liczne tourne artystyczne po Europie i Ameryce Północnej. Dyrygował Orkiestrą Symfoniczną w Baku, w Azerbejdżanie, Filharmonią im. Bohuslava Martinu w Zholinie, Londyńską Orkiestrą Symfoniczną, Orkiestrą Filharmonii w Londynie, Filharmonią Budapeszteńską, orkiestrami w Kanadzie i w USA, Orkiestrą Filharmonii w Salonikach, Orkiestrą Filharmonii w Nowosybirsku, Festiwalem Muzycznym w Kolorado, Estońską Orkiestrą Symfoniczną , dwoma wykonaniami opery „Mesjasz” Haendla w Chicago’s Orchestra Hall z chórem liczącym 2500 śpiewaków, Orkiestrą Symfoniczną w Sofii i Orkiestrą Symfoniczną w Krakowie.
Podczas, gdy był dyrektorem Orkiestry Symfonicznej w Hajfie, maestro Sperber zamówił wiele światowych premier od izraelskich kompozytorów i zdobył takie nagrody, jak Order of Merit od Towarzystwa Kompozytorów Izraelskich (1987) i Nagrodę Kultury Narodowej Rady Sztuki i Kultury za Wykonywanie Muzyki Izraelskiej (1992).
PATRICIA GREEN - mezzosopran
Śpierwjąca mezzosopranem Patricia Green zdobyła międzynarodowy poklask za swój głos pełen ekspresji, z łatwością obejmujący trzy oktawy w zróżnicowanym repertuarze. Występowała w Centrum Kennedy’ego i w Concertgebouw z Orkiestrą Radia Francuskiego, z Filharmonią Radia Holenderskiego, National Symphony, Cathedral Choral Society, podczas Posthoornkerk Concerts (Amsterdam), Continuum (London), MUSICA (Strasbourg), Library of Congress Concerts, Bethlehem Bach Society, Toronto Symphony’s Massey Hall New Music Festival, w seriach US National Holocaust Museum Chamber Music, Toronto’s Opera in Concert, Vancouver New Music, Washington Choral Arts, na festiwalu Wolfa Trapa, Scotia Festival of Music i na Michoacan Tri-National Arts Festival w Meksyku. Jest członkinią Theatre Chamber Players w Centrum Kennedy’ego i występowała z dyrygentami: Peter Eötvös, Zoltan Pesko, Leonard Slatkin i Leon Fleisher. Pani Green chętnie wykonuje muzykę współczesną, śpiewała utwory Ligeti’ego, Bouleza, Berio, Dusapina, Schwantnera, Schoenberga, Wuorinena, Berga, Schafera i Weira i wprowadziła wiele dzieł młodych kompozytorów.
Jej występy były nadawane przez telewizję i radio w Holandii, Francji, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, nagrała Jana Sebastiana Bacha i CPE Bach Magnificat z zespołem Washington Bach Consort.
Green otrzymała Dyplom Artystyczny w Śpiewie i nagrodę Georga Castelle z Konserwatorium Peabody, gdzie studiowała wraz z Phyllis Bryn-Julson. Wykłada na Wydziale Śpiewu Uniwersytetu Stanu Michigan. Pochodzi z Saskatchewan w Kanadzie.
NORMAN BAILEY - baryton
Dramatyczny baryton Norman Bailey został wymieniony jako jeden ze stu najlepszych śpiewaków operowych dwudziestego wieku. Jego kariera objęła prawie 50 lat, śpiewał główne partie w niemal wszystkich większych operach świata, włącznie z Metropolitan Opera w Nowym Jorku, La Scala w Mediolanie, Operą Królewską w Londynie, w Operze Państwowej w Wiedniu oraz w Operze Paryskiej. Występował z Operą Państwową w Berlinie, z wieloma większymi towarzystwami operowymi w Stanach Zjednoczonych, włącznie z Chicagowska Operą Liryczną i dwa razy wystąpił w Izraelu.
Bailey urodził się w Anglii i jako młody człowiek wyemigrował z rodzicami do Afryki Południowej. Po ukończeniu studiów powrócił do Europy; śpiewał w Austrii i w Niemczech przed powrotem do Wielkiej Brytanii, gdzie występował z wszystkimi większymi towarzystwami operowymi i orkiestrami. Należał do Angielskiej Opery Narodowej, zanim w latach siedemdziesiątych zaczął występować jako niezależny śpiewak. Wśród dyrygentów, z którymi śpiewał, zarówno w operach jak i na koncertach, byli Sir Georg Solti, Sir Colin Davis, Sir Andrew Davies, Sir Reginald Goodall, James Levine, Eric Leinsdorf, Wolfgang Sawalisch, Carlo Maria Giulini i Otto Klemperer. Wśród jego nagrań są Latający Holender (Solti), Śpiewacy norymberscy (Solti), cały Pierścień Nibelungów (Goodall), Król Priam (Atherton), Peter Grimes (Davis) i Traviata (Gibson).
Mieszka w Victor w Idaho w USA ze swą żoną Kristine Ciesinski, sopranem dramatycznym.
JOHN DAVEY-HATCHER - tenor
John Davey-Hatcher jest obecnie stałym członkiem chóru Opery w San Francisco. Wcześniej śpiewał partię Piangi’ego w wystawionym w Toronto Fantomie z Opery. Do swych ról operowych zalicza Rudolfa w Cyganerii, Alfreda w Zemście nietoperza oraz Fausta w Fauście. Występował z Orkiestrą Symfoniczną w Phoenix, w Chórze Bachowskim w Phoenix, w Orkiestrze Symfonicznej w Montrealu, w Operze w Montrealu i w Desert Chorale z Santa Fe.
Davey-Hatcher ukończył studia muzyczne na Uniwersytecie Stanowym Arizony, przez wiele lat nauczał prywatnie śpiewu, występował w filmie i telewizji. Śpiewał w chórze podczas Drugiego Światowego Kongresu Baha’itów i jako członek chóru, który nagrał muzykę kongresu, założył i dyrygował chórami wspólnot baha’ickich w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie.
Wśród jego przyszłych kontraktów są partie Alfreda w Traviacie i Pinkertona w Madam Butterfly oraz w Operze Lirycznej w San Francisco. Pochodzi z Toronto, w Ontario w Kanadzie.
BIJAN KHADEM-MISSAGH - skrzypek
Bijan Khadem-Missagh jest skrzypkiem wyróżnionym wieloma nagrodami i dyrygentem, który odbył wiele międzynarodowych tourne, zrobił wiele nagrań radiowych i telewizyjnych oraz zebrał znaczącą dyskografię. Jego książka Das Musiche als Lebensweise została opublikowana w 1998 roku.
Ukończywszy z wyróżnieniem studia na Akademii Muzycznej w Wiedniu, założył Eurasia Quartet i zdobył Grand Prix oraz pierwszą nagrodę na Festiwalu Muzyki Kameralnej w Colmar we Francji w 1971 roku. W tym samym roku został mianowany Pierwszym Koncertmistrzem Orkiestry Symfonicznej NTO w Wiedniu, a potem został profesorem Konserwatorium J.M. Hauera w Austrii. Założył Tonkünstler Chamber Orchestra Vienna (1977); Allegro Vivo, Międzynarodowy Festiwal Muzyki Kameralnej w Austrii (1979) i Midsummer Music Academy Umea w Szwecji (1980-1990), służąc jako dyrektor artystyczny dwóch ostatnich.
Współcześni kompozytorzy z wielu krajów K.H. Fuessl, L. Thoresen, K. Rapf, K. Etti, A. Rahbari, A. Baksa, A. Vujic, L. Schmetterer i R. Stiegler dedykowali mu swoje utwory, zaś Khadem-Missagh sam skomponował utwory instrumentalne i wokalne.
Otrzymał wiele nagród, włącznie z Austriackim Krzyżem Nauk i Sztuk, jest prezydentem GLOBArt, pozarządowej organizacji poświęconej promocji pokoju i transformacji społeczeństwa ludzkiego poprzez sztukę.
THE TRANSYLVANIA STATE PHILHARMONIC CHOIR
The Transylvania Philharmonic Choir z Cluj został założony w 1972 roku przez kompozytora Sigismunda Toduta, w tamtym czasie dyrektora artystycznego filharmonii. Pierwszym dyrygentem chóru był profesor Dorin Pop, dobrze znana osobowość w muzyce chóralnej Rumunii. W 1976 roku Florentin Mihaescu, asystent mistrza Popa, przejął stanowisko dyrektora, poszerzając repertuar chóru i osiągając jego pierwsze międzynarodowe sukcesy. Po nim nastąpił w 1986 roku Cornel Groza. Zespół kładzie główny nacisk na repertuar wokalno-symfoniczny, muzykę a capella i utwory rumuńskie.
Chór współpracował z rumuńskimi i zagranicznymi dyrygentami takimi, jak Gary Bertini, Janos Ferencsik, Lawrence Foster, Michi Inoue, Leopold Hager, Maurice Handford, Emil Simon, Edward Tschiwjel, Cristian Mandeal, Laszlo Heltai, Donato Renzetti, Lü Jia i Klaus Peter Flor, jak również z filharmonią izraelską, Tonhalle z Zurychu i orkiestrami RTL Luksemburga, z Philharmonie Lorraine, Filharmonią Bukareszteńską Georga Enescu i z Orchestra Internazionale dell’Italia. Występował na najważniejszych festiwalach w Rumunii i w Berlinie, Lucernie, Ravello, Pesaro, Macerata, Neapolu, Luksemburgu, Asyżu, Amsterdamie, Genewie i Atenach.
Występy chóru były nadawane przez radio i telewizję. Na jego najnowszą płytę składają się utwory Jana Brahmsa wykonywane z filharmonią Bukareszteńską pod dyrekcją Cristiana Mandeala.
THE ISRAEL NORTHERN SYMPHONY (Orkiestra Symfoniczna w Hajfie)
The Israel Northern Symphony in Haifa
The Israel Northern Symphony w Hajfie została założona w 1950 roku przez pianistę i kompozytora Franka Pelega. Dzisiaj liczy 75 muzyków i stanowi centrum życia muzycznego Hajfy i północnego Izraela, przyciągając publiczność liczącą 100 000 słuchaczy podczas corocznego sezonu 100 koncertów.
Wśród poprzednich dyrektorów byli Sergiu Commissiona, Avi Ostrovski, Mendi Rodan, Yuval Zaliouk, Dan Vogel, Urs Schneider i Stanley Sperber. Obecnym dyrektorem muzycznym jest Cristian Mandeal, były generalny dyrektor muzyczny Orkiestry Rumuńskiej Filharmonii.
Orkiestra była na tourne we Francji, Szwajcarii, Belgii, Niemczech, i we Włoszech i występowała podczas międzynarodowych festiwali na Korsyce, w Besancon, Liege, Düsseldorfie i w Cremonie.
Wśród gościnnych dyrygentów i solistów występujących z orkiestrą byli Sergiu Commissiona, Sidney Harth, Yoel Levy, John Nelson, Mendi Rodan, Gilbert Varga, Ronald Zollman, Henryk Szeryng, Ida Haendel, Boris Belkin, Ivry Gitlis, Shira Rabin, Peter Zazovsky, Mischa Malsky, Boris Berman, Claude Frank, Peter Frankl, Gerhard Oppitz, Nicolai Petroov, Arie Vardi, Gary Karr i Pieter Wispelwey.
WILLIAM SUTHERLAND MAXWELL
Architekt, projektant górnej części Mauzoleum Baba na Górze Karmel
William Sutherland Maxwell urodził się w 1874 roku w Montrealu, w Kanadzie. W 1899 roku jego nadzwyczajne zdolności rysunkowe i projektanckie zawiodły go do Ecole des Beaux Arts w Paryżu. Przez dwa lata pracował w pracowni znanego architekta Paschala.
Wkrótce potem wrócił do Kanady ze swoją narzeczoną, May Bolles, która w 1910 roku urodziła ich jedyne dziecko, Mary. Maxwell został wspólnikiem swego brata w firmie Edward i W.S. Maxwell. Razem zaprojektowali wiele dobrze znanych budowli kanadyjskich, jak hotel Chateau Frontenac w Quebec, budynek parlamentu w Regina i Muzeum Sztuk Pięknych w Montrealu.
Był członkiem Królewskiego Instytutu Architektów Brytyjskich, członkiem i prezydentem Królewskiego Instytutu Architektury w Kanadzie, członkiem i wiceprezydentem Królewskiej Akademii Kanadyjskiej, członkiem i prezydentem Towarzystwa Architektów prowincji Quebec, członkiem założycielem „Klubu Sztuk” w Montrealu.
W 1940 roku, po śmierci żony, Pan Maxwell przeniósł się do Hajfy w Izraelu, Światowego Centrum Wiary Baha’i. Shoghi Effendi, Strażnik Wiary Baha’i, poprosił go, by opracował projekt ukończenia Mauzoleum Baba. W 1944 roku wystawiono model przyjętego projektu.
W 1946 roku pękło mu naczynie krwionośne w uchu, ogłuchł na nie całkowicie. Mimo słabnących sił pracował nadal, aż jego zdrowie załamało się całkowicie w 1949 roku. W 1951 roku powrócił do Kanady, gdzie zmarł w 1952 roku. Górna struktura Mauzoleum Baba jest pomnikiem jego zdolności i oddania.
HOSSEIN AMANAT
Architekt budynków administracyjnych Światowego Centrum Wiary Baha’i w Hajfie, w Izraelu
W 1966 roku Hossein Amanat wygrał konkurs, który zapoczątkował jego karierę architekta. Był 24-letnim absolwentem szkoły architektury w Teheranie, w Iranie, kiedy zwyciężył w narodowym konkursie na projekt Statuy Wolności Shahyad w Teheranie, która odtąd stała się symbolem nowoczesnego Iranu.
Od tej pory Amanat zaprojektował kilka z najbardziej prestiżowych nowoczesnych budowli w Iranie.
W 1972 roku podjął się budowy Siedziby Powszechnego Domu Sprawiedliwości, a później dodatkowych budynków administracyjnych na Górze Karmel. Miały one trwać wiele lat, być funkcjonalne i zdolne przystosować się do nowoczesnej technologii. Zbudowane w klasycznym stylu greckim, harmonizują z istniejącymi strukturami i wyszukanymi ogrodami, które je otaczają i stanowią odejście od jego awangardowego stylu. By nie przytłaczać krajobrazu ogrodów, Amanat zaprojektował budynki jako pawilony nad ziemią z resztą powierzchni pod ziemią z użyciem świetlnych „studni” wpuszczających naturalne światło. Amanat nazywa siebie „architektem wnętrz”: dwie trzecie budynku Centrum Studiów nad Tekstami znajduje się pod ziemią.
Tworząc ten jedyny w swoim rodzaju kompleks uchwycił ducha klasycznej zachodniej architektury i zjednoczył ją z bliskimi mu wschodnimi zasadami. W 1985 roku zdobył nagrodę Tucker Architectural Award za doskonałość projektów i zastosowanie kamienia.
Obecnie jest obywatelem Kanady, od 1980 roku mieszka w Vancouver.
FARIBORZ SAHBA
Architekt Tarasów Mauzoleum Baba i Dyrektor Budowy Bahaickich Projektów na Górze Karmel
Fariborz Sahba, obywatel kanadyjski, urodził się w 1948 roku w Iranie. Uzyskał dyplom ukończenia studiów architektury w 1972 roku na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu w Teheranie.
W Iranie, Sahba zaprojektował wiele prestiżowych budynków.
W 1976 roku międzynarodowe ciało zarządzające wspólnoty bahaickiej wybrało go, by zaprojektował Bahaicki Dom Modlitwy dla subkontynentu Indyjskiego w New Delhi, w Indiach. Projekt ten, nad którym pracował przez 10 lat jako architekt i kierownik budowy, został uznany przez kanadyjskiego architekta Arthura Ericksona za „jedno z najznakomitszych osiągnięć naszego czasu, udowadniające, że przedsiębiorczość i duchowa wizja mogą sprawić cuda”. Budowla ta, powszechnie znana jako „Lotos z Bahapur”, odwiedzana jest rocznie przez 3,5 miliona osób i jest jednym z najpowszechniej odwiedzanych miejsc na świecie.
W 1987 roku Światowe Centrum Wiary Baha’i powierzyło mu zadanie zaprojektowania 18 tarasów jako majestatycznego wejścia do Mauzoleum Baba, zmarłego męczeńską śmiercią Zwiastuna Wiary Baha’i. Jego Mauzoleum jest jednym z najświętszych miejsc Wiary Baha’i. Sahba mianowany został również kierownikiem budowy budynków Światowe Centrum Wiary Baha’i na Górze Karmel. Tarasy Mauzoleum Baba zostały w 1998 roku odznaczone nagrodą Ephraima Lifshitza przez Radę Miejską Hajfy, a w 1999 roku nagrodą Magshim przez Council for a Beautiful Israel (Radę na rzecz Pięknego Izraela).
Sahba zdobył wiele międzynarodowych nagród, wśród nich w 1987 Pierwszą Honorową Nagrodę za „Doskonałość w Architekturze” („Excellence in Architecture”) od Międzywyznaniowego Forum na rzecz Religii, Sztuki i Architektury (Interfaith Forum on Religion, Art, and Architecture), członka American Institute of Architects. Artykuły o jego pracy były publikowane w niemal 400 czasopismach i gazetach na całym świecie.
I stanie się w ostatnich dniach, że góra domu Bożego zostanie ustanowiona na szczycie wzgórz i będzie wywyższona ponad nie; i wszystkie narody będą ku niej pospieszą
- Izajasz 2:2
Gdyby kamienie Karmelu mogły mówić, opowiedziałyby o cudach, zwycięstwach, przegranych, opisałyby ślady proroków i niewiernych, książąt i biedaków i szeptałyby z cichym uwielbieniem o Boskim przeznaczeniu tej majestatycznej góry. Na Górze Karmel uważanej za świętą przez Żydów, chrześcijan, muzułmanów i bahaitów, krzyżowały się drogi historii ludzkości od zarania jej dziejów. Szkielety Człowieka z Cromagnon znaleziono w pieczarach wydrążonych w wapiennych ścianach. Pitagoras zatrzymał się na tych wzgórzach podczas swej wyprawy do Egiptu; prorok Eliasz zamieszkał w dwu grotach na Karmelu; istnieje podanie, że rodzina Jezusa zatrzymała się tutaj wracając z Egiptu; zaś rycerze krzyżowi pielgrzymowali na tę świętą górę w 1150 roku. Druzowie osiedlili się tutaj w szesnastym wieku w drodze z Libanu; w 1868 roku niemieccy templariusze zbudowali kolonię solidnych ceglanych domów na jej stoku; a w 1891 roku Baha’u'llah rozbił Swój namiot u stóp góry czyniąc ją świętym miejscem dla bahaitów świata.
Widok z Mauzoleum Baba na Kolonię Niemiecką u podnóża Góry Karmel. Zdjęcie z lat 30. XX wieku.
Święty charakter Karmelu zanotowano już w połowie drugiego tysiąclecia przed naszą erą w spisie miejsc podbitych przez egipskiego faraona Totmesa III. Górę określono jako „święty przylądek”. W czwartym wieku przed naszą erą neoplatoński filozof Jamblich opisał Karmel jako „świętą ponad wszystkie góry a przystęp do niej zakazany pospólstwu”. Wszystkie wyprawy wojenne w historii Syrii i Izraela rzeczywiście traktowały tę górę jako miejsce, którego należy unikać omijając je bokiem w drodze na bitwę lub wracając z niej.
Historia Eliasza jest nam zapewne najlepiej znana. Żył on w połowie dziewiątego wieku przed naszą erą podczas panowania Ahaba i jego następcy Ahazjasza, spierał się z kapłanami Baala chcąc utrzymać monoteistyczny judaizm. Według przekazu w Pierwszej Księdze Królów, wersecie 18, Eliasz wezwał wszystkie narody Izraela, by zebrały się na Górze Karmel w pewnym miejscu na jej wschodnim stoku. W tej grupie znajdowało się 450 proroków Baala i 400 proroków służących królowej Jezebel. Eliasz kazał im zdecydować, kogo czcili, Boga czy Baala. Kiedy tłum milczał, Eliasz kazał, by przyprowadzono mu dwa byki. Nakazał prorokom Baala, by wybrali jednego, zabili, wznieśli dla niego ołtarz i wezwali Baala do rozpalenia ofiarnego ognia. Daremnie kapłani modlili się, błagali i tańczyli. Wtedy Eliasz wzniósł swój ołtarz i przygotował ofiarę nakazując, by na wzgórek lano wodę tak długo, aż napełni się rów wykopany wokół niego. Według świadectwa Biblii, Eliasz modlił się do Boga prosząc Go, by udowodnił ludziom, że jest tylko jeden Bóg. Bóg sprawił, że ofiara płonęła tak długo, aż woda wyparowała. Fałszywi prorocy ponieśli śmierć.
Pierwotny wygląd Mauzoleum Baba, które znajduje się w połowie długości jałowego zbocza Góry Karmel. Zdjęcie z 1909 roku.
Podanie mówi, że swego czasu Eliasz mieszkał w dwóch grotach na Górze Karmel. Jedna z nich znajdowała się na szczycie wzgórza i kryje się w klasztorze Karmelitów. Niższa grota jest bezpośrednio pod nią, u podstawy góry. Obie te groty od najwcześniejszych czasów były wykorzystywane do celów religijnych. Górna kaplica była meczetem bądź niewielką świątynką w czasach arabskich, kiedy dodano mihrab - niszę modlitewną skierowaną ku Mekce. W 1226 roku krzyżowcy otrzymali z Rzymu pozwolenie na założenie tego, co jest obecnie zakonem karmelitów. Pierwszą instytucję karmelitanek założono w 1452 roku. W 1826 roku na tym odwiecznym miejscu na Górze Karmel odbudowano klasztor, gdzie stoi do dzisiaj.
Również inni przybysze z Europy zostali zachęceni do osiedlenia się na żyznych ziemiach Karmelu. W połowie XIX w. Christoph Hoffmann, Georg David Hardegg i Christoph Paulus założyli w Niemczech Stowarzyszenie Świątyni (tzw. templariusze). Ich marzeniem było zakładanie wspólnot, które urzeczywistniałyby ideę stworzenia królestwa Bożego na ziemi. Hoffmann i Hardegg przybyli do Hajfy w 1868 roku. Zapoczątkowali napływ rodzin, które osiedlały się w Hajfie i Jaffie w latach 1868 do 1875. Powstawały osiedla i rozprzestrzeniły się po Betlejem w Galilei oraz na terenach otaczających Hajfę. Niektórzy z tych ciężko pracujących templariuszy zbudowali swe domy i gospodarstwa u stóp Góry Karmel wzdłuż obecnej Alei Ben Guriona w Hajfie. Nad drzwiami swych domów wyryli religijne cytaty i oczekiwali powrotu Chrystusa.
Od tej pory północny stok góry zaczął się zmieniać. Zmiany te przyspieszył Baha’u'llah, który pewnego popołudnia w 1891 roku wskazał Swemu synowi, Abdu’l-Basze miejsce na wieczny spoczynku dla szczątków Bab’a, jego Poprzednika zmarłego śmiercią męczeńską. Zgodnie z tymi poleceniami Abdu’l-Baha wzniósł pierwszą część struktury mauzoleum i pochował w nim w 1909 roku szczątki Baba. Ozdobna nadbudowa, która sprawiła, że świątynia ta stała się jednym z najlepiej znanych charakterystycznych punktów Hajfy, została zbudowana w latach 1949 - 1953 pod nadzorem wnuka Abdu’l-Bahy i głowy wiary, Shoghi Effendiego, który rozbudował rozległe tradycyjne ogrody. Mauzoleum mieści się pośrodku północnego zbocza góry z pieczarą Eliasza na zachodzie i wzgórzami Galilei na wschodzie. Równiny Saronu leżą na południu, a Świątynia zwrócona jest frontem ku starożytnemu miastu Akka i ku grobowi Baha’u'llaha po przeciwnej stronie zatoki, ocieniając kolonię templariuszy.
Pierwotny wygląd Mauzoleum Baba. Zdjęcie z 1909 roku.
Obecnie, po dziesięcioletnim okresie budowy, wspaniałe Tarasy schodzą po tym jałowym niegdyś stoku, otaczają świątynię niczym klejnot i zmieniają Karmel na zawsze. Losy góry zatoczyły pełne koło, od żyznej, porosłej lasem góry znanej starożytnym Hebrajczykom jako symbol płodności i dobrobytu, poprzez wyschnięty, skalny krajobraz po masowym wycinaniu lasów podczas okupacji przez Imperium Osmańskie, po ogrody na tarasach i swobodnie ukształtowane krajobrazy przypominające i potęgujące dawne piękno Karmelu. Jest on znowu ucieleśnieniem hebrajskiej nazwy “kerem” czyli winnicą lub ogrodem pełnym owoców.
Zakwitnie obficie i zabrzmi radością i śpiewem: chwała Libanu zostanie mu dana, doskonałość Karmelu i Saronu, i ujrzą chwałę Pana, doskonałość Boga naszego.
- Izajasz 35:2
GÓRA KARMEL
Najwyższy Punkt: 546 metrów n.p.m.
Długość: 26km
Powierzchnia: 245 km2
Kształt: tójkątny
Skład: skały wapienne
Główne Miasto: Hajfa, miasto założone 1800 lat temu przez Żydów i nie-Żydów.
Pod pojęciem ogrodu mistycznie rozumie się miejsce duchowego wytchnienia, ciszy, pokoju, odpoczynku, rozkoszy.
- John Henry Kardynał Newman
Ogrody od dawna wiążą się ze spokojem, wyciszeniem, duchowością i pocieszeniem. Uspokajają zmysły i sprzyjają introspekcji, kontemplacji i medytacji. W ogrodzie czujemy się bliżsi przyrody i przez kilka cennych chwil świadomi czegoś potężniejszego od nas. Umysł łagodnie odwraca się od myśli i przymusów codziennego życia.
Tradycyjnie ogrody zakładane były dla kontemplacji i cichej przyjemności, zwykle jednak dla jednej osoby lub jednej klasy ludzi. Królowie, papieże i ludzie bogaci tworzyli ogrody dla prywatnego odpoczynku i wyciszenia. Minimalistyczne ogrody Zen Japończyków przeznaczone są do medytacji, zamykane ogrody sąsiedzkie stwarzają możliwość ucieczki od tętniących życiem metropolii, a rozległe założenia parkowe dają poczucie wolności i ucieczkę od życia dworskiego.
Każdy typ ogrodu mówi coś o swym właścicielu i każde założenie ogrodowe wpływa na gościa w inny sposób. Następujące przykłady kilku dobrze znanych ogrodów pokazują nam więzy łączące ludzkość i ogrody.
OGRÓD EDENU
Wszechmocny Bóg najpierw założył ogród.
- Francis Bacon, 1561 - 1626
Eden jest archetypem ogrodu, tego raju wszystkich rajów i matki wszystkich ogrodów.
W Biblii i w niezliczonych, nieustannie upiększanych opowiadaniach, Eden został opisany jako piękny ogród, pełen wszelkich wyobrażalnych gatunków zwierząt, owoców, roślin, kwiatów i drzew. Temperatura jest zawsze doskonała, trawa zawsze zielona, woda zawsze świeża i płynąca, zaś mężczyzna i kobieta, którzy mieszkają w ogrodzie, są początkowo doskonali, bez skazy i czyści. Lecz człowiek rzuca wyzwanie Boskiej wszechmocy i Adam i Ewa zostają wygnani z ogrodu.
Ogród Edenu ukształtowany został w naszych umysłach jako doskonały raj, miejsce upragnione, osobisty ogród, w którym można się schronić. Porównujemy piękne ogrody świata do tego mistycznego, efemerycznego miejsca, które może być obecne jedynie w naszej wyobraźni i z pewnością znaczy coś innego dla każdego z nas.
Jeśli Eden reprezentuje miejsce, gdzie można znaleźć Boga, to jego utrata znaczy cofnięcie się do naszych pierwotnych, zwierzęcych skłonności. Ponowne połączenie z ogrodem jest naszym wspólnym marzeniem.
WISZĄCE OGRODY BABILONU
Chleb karmi ciało, lecz, doprawdy, kwiaty karmią również duszę.
- Koran
Wiszące Ogrody Babilonu, jeden z siedmiu cudów starożytnego świata, mieściły się w starożytnym Babilonie, 50 km na południe od dzisiejszego Bagdadu, w Iraku. Babilon znaczy „brama Boga”. Zostały zbudowane przez Nabuchodonozora, zwycięskiego wojowniczego króla, który zasiadł na tronie w 605 roku p.n.e., podbił wszystkie terytoria wokół Babilonu oprócz górzystego Medesu, z którym zawarł pokojowe przymierze pojmując za żonę księżniczkę Amytis.
Chcąc uszczęśliwić nową żonę, Nabuchodonozor zbudował dla niej górę, by przypominała jej strony ojczyste. Jego niewolnicy wznieśli kilka grup ceglanych łuków, każdy z nich wysoki na dziesięć pięter, tak, by utworzyły osłonięty podwórzec. Ceglane tarasy zostały zbudowane na szczycie oraz zasadzone drzewami i roślinami z każdego zakątka królestwa. Powstała masywna struktura - o powierzchni 122 m2 i wznosząca się na wysokość 23 metrów. Ogrody były nawadniane przy pomocy pompy łańcuchowej obsługiwanej przez niewolników, która sprowadzała wodę z Eufratu.
Ogrody w rzeczywistości nie „wisiały” w znaczeniu zawieszenia. Nazwa pochodzi od niedokładnego tłumaczenia greckiego słowa “kremastos” lub łacińskiego słowa „pensilis”, które nie znaczą po prostu „wiszący” lecz „wystający” jak taras lub balkon. Niektórzy wierzą, że te wspaniałe ogrody są jedynie mitem, stworzonym przez greckich poetów i historyków.
WERSAL
Pokaż mi swój ogród, a powiem ci, kim jesteś.
- Alfred Austin, 1835 - 1913
Jeśli ogród jest zewnętrznym odbiciem charakteru właściciela i jego celu, to Wersal doskonale opisuje monarchę, który porównywał się do Apollina, boga mądrości. Te ogrody w oryginalnej wersji zajmowały powierzchnię 8,000 ha (20,000 akrów) i były otoczone 43 kilometrowym murem z 22 bramami.
Ludwik XIV, „Król Słońce”, złożył u eksperta botaniki, architektury i malarstwa, Andre Le Notre, zamówienie na projekt tych rozległych ogrodów, które zostały założone w latach 1660 - 1670.
Król był zafascynowany swymi ogrodami i ciągle je zmieniał. Rabaty kwiatowe były stale zmieniane, niektóre nawet codziennie. Posągi marmurowe lub z brązu i wspaniałe fontanny były umieszczone na całym terenie ogrodów.
Połączenie geometrycznych wzorów i racjonalnego, zaplanowanego i złożonego zastosowania kolorów stwarza wrażenie, że są to “ogrody inteligencji”.
Wersal i jego wspaniałe ogrody stały się punktem skupiającym publiczne życie Francji - społeczne, kulturalne i polityczne. Skutek tego miał przyczynić się do scentralizowania autorytetu monarchii.
OGRODY WATYKANU
Myślę, że jeśli śmiertelnik kiedykolwiek miałby usłyszeć głos Boga, byłoby to w ogrodzie w chłodzie dnia.
- F. Frankfort Moore
W połowie IX wieku papież Leon IV postanowił otoczyć murem nieuprawiony, bagnisty teren o powierzchni 23,5 ha, na jednym z siedmiu wzgórz Rzymu. Być może okazja posiadania chronionego, wypielęgnowanego ogrodu skłoniła papieża do tego, by zbudował swą siedzibę na Watykanie, miejscu męczeństwa i pochówku Św. Piotra.
O formalnych ogrodach nie pomyślano aż do 1447 roku, za pontyfikatu papieża Mikołaja V, kiedy zostały zbudowane zarówno na potrzeby ceremonii papieskiego dworu jak i dla osobistej przyjemności papieża. Papież Innocenty VIII odbywał w ogrodach długie spacery; zbudowano tam mały domek, gdzie mógł odpocząć. Później dodano jeszcze klika pomieszczeń, by umożliwić dłuższe pobyty.
Projekt ogrodów Watykańskich - jedynego miejsca, gdzie papież może na osobności zażyć ruchu na świeżym powietrzu - był zmieniany przez kolejnych papieży, by służył ich celom i gustom.
OGRODY JAPOŃSKIE
Każde prawo natury jest symbolem prawa duchowego.
- Ralph Waldo Emerson
Ogród japoński naśladuje przyrodę; nie stara się jej podbić ani zniszczyć. Estetyka charakterystyczna dla ogrodów japońskich oraz projekt krajobrazowy nawiązuje do buddyjskich i sintoistycznych elementów piękna: szacunku dla wieku, nietrwałość, niedoskonałość, zniszczalność, prostota, nieregularność, niepełność, pomniejszenie i tajemniczość.
Ogrody japońskie wyobrażają dużą przestrzeń, która skurczyła się do ludzkich proporcji. Zmysłowe cechy natury są ściśnięte na małej powierzchni, zwykle nie większej, niż kilka hektarów (8 akrów). Z powodu ograniczenia miejsca są to bardzo skomplikowane, złożone ogrody, które zachęcają do spokojnej kontemplacji każdego istotnego elementu.
Subtelny kolor jest częścią powabu, jak złamane zielenie, szarości i brązy - kolory związane z podstawowymi elementami ziemi - przybliżają człowieka do zamierzonego celu ogrodu: by odczuł jedność z przyrodą.
Istnieją dwa podstawowe style ogrodów: Tsukiyama, z małymi pagórkami i kamieniami wyobrażającymi góry, i stawami wyobrażającymi oceany i jeziora; i Karesansui czyli styl suchego ogrodu, z białym piaskiem wyobrażającym ocean i kamieniami wyobrażającymi wzgórza czy nawet statki wypływające w morze. Buddyzm Zen miał silny wpływ na styl ogrodu Karesansui.
W ogrodach przeznaczonych na spacery mały rozmiar zachęca raczej do kontemplacji niż do ćwiczeń fizycznych. Ścieżki wiją się i zakręcają, by ukrywać i odkrywać, i w żadnym punkcie nie krzyżują się cztery dróżki.
W ogrodach o suchym krajobrazie (Zen) nie ma kwiatów, trawników ani obramowań. Krajobrazowy obraz ruchu i bezruchu jest stworzony przy pomocy żwiru zagrabionego we wzory i starannego wyboru i rozmieszczenia kompozycji z kamieni, które skłaniają do kontemplacji i spokojnych i medytacyjnych myśli.
OGRODY ZAMYKANE
Najlepszym miejscem, by odnaleźć Boga, jest ogród. Możesz tam kopać, by Go szukać.
- George Bernard Shaw
Ogrody zamykane są zwykle zlokalizowane w centrum placu miejskiego i są otoczone budynkami mieszkalnymi. Ogrody są własnością i pielęgnowane są przez mieszkańców, którzy mają do nich klucz, by móc w każdej chwili wejść i radować się zieloną przestrzenią wśród betonowej dżungli.
OGRODY BAHAICKIE
Przyroda w swej istocie jest ucieleśnieniem Mego Imienia, Sprawcy, Stworzyciela.
- Baha’u'llah
Na świecie ogrody o układzie francuskim w większości przypadków nie są otwarte dla zwiedzających, albo pobierana jest opłata za wejście. Tarasy Mauzoleum Bab’a są ogrodami stanowiącymi własność prywatną, które są bezpłatnie udostępniane publiczności. Odwiedzających nie prosi się o ofiary. Budowa była finansowana w całości z dobrowolnych datków od bahaitów o każdym poziomie dochodów i z różnych klas, ze wszystkich części świata.
Dzięki bujnej roślinności z różnych części świata i dzięki innowacyjnemu nawadnianiu są niekiedy porównywane do wiszących ogrodów Babilonu, jednak Tarasy jako takie są darem dla ludzkości, zbudowanym dzięki ofiarności i miłości do Boga. Ich piękno podnosi ducha i wskazuje zjednoczoną i spokojną przyszłość dla całej ludzkości.
Tarasy są oazą dla miasta Hajfy, małym rajem wśród wysokościowców i sklepów. Z centralnym i zawsze widocznym punktem ogrodów - Mauzoleum o złotej kopule, proste, szerokie dróżki i uporządkowany krajobraz zachęcają do kontemplacji, uwalniając odwiedzających od myśli o fizycznej ścieżce i pozwalając im skupić się na głębszych rozmyślaniach.
Jako podejście do świętego miejsca Tarasy traktowane są z równym szacunkiem jak Mauzoleum, które otaczają. Ich struktura odzwierciedla cel Wiary Baha’i: przemianę serc narodów świata i stworzenie zjednoczonej globalnej wspólnoty cieszącej się swą różnorodnością.
MAPA ŚWIATOWEGO CENTRUM WIARY BAHA’I NA GÓRZE KARMEL
MAPA ŚWIATOWEGO CENTRUM WIARY BAHAI
